حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
106
خواص الأشياء ( فارسى )
درمى ، كوفته و بيخته در دهان مىافشانند . نوع ديگر ، كه خون آمدن باز دارد : مرّ و نشادر و بيخ سوسن و زرنيخ سرخ و عاقرقرحا ، مساوى كوفته ، در بن دندان ريزند . دارويى كه دندان كه سياه شده باشد ، بزدايد : صنعت آن : قنبيل ده درم ، فلفل سياه چهار درم ، حماما سه درم ، سادج دو درم ، مازوى بىسوراخ سوخته هشت درم ، كوفته و بيخته در دندان مىمالد . سنونى : كه دندان بزدايد و بوى دهان خوش كند و رطوبتها از بن دندان ببرد ؛ صنعت آن : زبد البحر دو درم ، نمك بريان كرده دو درم ، عود هندى سوخته پنج درم ، جوى سوخته و سفال چينى و كزمازو و گلنار و عاقرقرحا و قرنفل و سادج و سعد و گل سرخ و سماق از هر يك پنج درم ، سعتر و زراوند طويل از هريك سه درم ، سك و حبّ الآس از هريك چهار درم ، كوفته و بيخته ، در دندان نيك بمالند و روز ديگر به سركه و گلاب مىشويند . دارويى : كه بهق سياه و سفيد را مفيد است ؛ صنعت آن : مرواريد صلايه كنند و با سركه مىمالند . اگر آب در گوش رفته باشد : پياز و آب ترب در يكديگر بجوشانند و در گوش مىچكانند . اگر ريگ مثانه باشد : تخم ترب نيم كوفته با شير بجوشانند و سه روز باز خورند . اگر گوش سنگين باشد : سير نيم كوفته ، در زهرهء گاو بجوشانند و در گوش چكانند . اگر باد در خايه افتد : چهل درم به آب پياز و چهل درم سركه آميخته كنند و به سه نوبت بخورند ، مفيد بود . زبد البحر مقدوح : جفت و گلنار و جوز سرو و كاغذ سوخته كوفته بيفشانند . نوع ديگر : سرمه و اقاقيا و مازو كوفته بيفشاند . اگر آب چشم رود : آب پياز در چشم كشند . اگر در گوش آماس باشد : آب گشنيز و كافور در يكديگر بسايند و به گوش چكانند . اگر شكم آسيب بگيرد : سير پاك كرده در شيب شكم آسيب دود كند . اگر آسيب ريش شود ، استخوان گاو سياه بسوزانند و بسايند و بر او پاشند . اگر كسى ريش باشد : پوست انار و گشنيز خشك و مرّ و زردچوبه و هليلهء سوخته بسايند با روغن گاو بمالند .